खाना मानिसको आधारभूत आवश्यकता मात्र होइन, यो संस्कृति, इतिहास र पहिचानसँग गहिरो रूपमा जोडिएको हुन्छ। नेपालजस्तो बहुजातीय र बहुसांस्कृतिक देशमा खानाले समाजको विविधता झल्काउँछ। पहाडमा ढिँडो, गुन्द्रुक र सिस्नु लोकप्रिय छन् भने तराईमा भात, दाल, तरकारी र माछा प्रमुख परिकार हुन्। हिमाली क्षेत्रमा पाइने थुक्पा, फापरको रोटी र छुर्पीले त्यहाँको जीवनशैली दर्शाउँछ।
खानामा प्रयोग हुने मसला, पकाउने तरिका र खाने समयले पनि समाजको सोच र परम्परा देखाउँछ। नेपाली भान्सामा आमाबुबाबाट सन्तानमा सर्ने परिकारहरू भावनात्मक रूपमा पनि महत्वपूर्ण हुन्छन्। चाडपर्वमा बनाइने सेलरोटी, खीर, पुरी जस्ता परिकारहरूले पारिवारिक सम्बन्ध अझ बलियो बनाउँछन्।
आजकल फास्ट फुड र आधुनिक खानाको प्रभाव बढ्दै गए पनि परम्परागत खानाको महत्व घटेको छैन। स्थानीय खानालाई संरक्षण गर्नु भनेको हाम्रो पहिचान जोगाउनु हो। स्वस्थ जीवनशैलीका लागि पनि प्राकृतिक र घरेलु खाना अत्यन्त उपयोगी हुन्छ। त्यसैले खानालाई केवल स्वादको रूपमा होइन, संस्कृतिको रूपमा सम्मान गर्न आवश्यक छ।